.png)
.avif)
Geboortestenen: complete gids van de 12 stenen per maand
U hebt waarschijnlijk al eens gehoord van geboortestenen, zonder precies te weten wat ze voorstellen. Binnen de gemmologie bestaan er twaalf geboortestenen: één voor elke maand van het jaar — en soms zelfs meerdere, afhankelijk van de traditie of het bijbehorende sterrenbeeld.
Deze stenen zijn geen recente uitvinding. Hun symboliek en betekenis gaan terug tot de oudheid en vinden hun oorsprong op het kruispunt van religie, volksgeloof en astrologie.
Wat is de geschiedenis van geboortestenen?
De geschiedenis van geboortestenen gaat terug tot de oudheid, maar de traditie om een geboortesteen te dragen ontstond pas echt in de 18e eeuw in Polen. In de Bijbel wordt vermeld dat Joodse priesters in de oudheid een kledingornament droegen — een borstplaat — versierd met twaalf stenen die de twaalf stammen van Israël symboliseerden.
Het blijft echter moeilijk om te bepalen of deze twaalf stenen exact overeenkwamen met de edelstenen die wij tegenwoordig als geboortestenen kennen. De methoden om edelstenen te identificeren waren destijds immers beperkt. Zo kon een saffier gemakkelijk worden verward met lapis lazuli, of apatiet met toermalijn.
Het verband tussen deze twaalf Bijbelse stenen en de moderne geboortestenen is niet direct, maar vindt zijn oorsprong in de astrologie. Dankzij de geschriften van twee mannen kon een relatie worden gelegd tussen de twaalf stenen van de borstplaat en de twaalf tekens van de dierenriem: Flavius Josephus in de 1e eeuw na Christus en de heilige Hiëronymus in de 5e eeuw na Christus.
Waarom worden geboortestenen als magisch beschouwd?
Volgens deze overtuiging zou elk van de twaalf geboortestenen over bijzondere krachten beschikken die in harmonie zijn met een bepaald sterrenbeeld. Wanneer deze stenen op het juiste moment worden gedragen, zouden ze zowel talismanachtige als therapeutische eigenschappen bezitten.
In de middeleeuwen bereikten spiritualiteit en het geloof in de krachten van edelstenen hun hoogtepunt. Edellieden droegen toen iedere maand een andere steen om van de vermeende eigenschappen ervan te profiteren. Tegenwoordig worden de twaalf edelstenen vooral geassocieerd met een specifieke maand van het jaar.
Sinds wanneer bestaan geboortestenen?
De traditie waarbij aan elke maand van het jaar een edelsteen wordt toegekend, verspreidde zich vanaf de 18e eeuw. Joodse edelsteenhandelaren die zich in Polen vestigden, maakten het gebruik populair om een steen te dragen die overeenkwam met de geboortemaand.
De moderne en ‘officiële’ lijst van de twaalf geboortestenen, zoals we die vandaag kennen, werd in de 20e eeuw opgesteld door de nationale vereniging van juweliers in de Verenigde Staten. Sindsdien is deze lijst grotendeels ongewijzigd gebleven, afgezien van enkele aanpassingen, zoals de toevoeging van nieuwe stenen door de jaren heen.
Een leuk weetje: wanneer ook rekening wordt gehouden met zowel de Chinese als de westerse sterrenbeelden, kan iedere persoon twee of drie verschillende geboortestenen toegewezen krijgen — keuze genoeg dus!
WAT ZIJN DE GEBOORTESTENEN EN WAT IS HUN BETEKENIS?
Geboortesteen van januari: de granaat
De belangrijkste geboortesteen van januari is de granaat, die al sinds de middeleeuwen met deze maand wordt geassocieerd. Vanwege zijn intens rode kleur werd deze edelsteen vroeger in verband gebracht met bloed en zouden er genezende eigenschappen aan worden toegeschreven bij verwondingen en bloedziekten. Men geloofde ook dat granaat bescherming bood tegen slangenbeten dankzij zijn vermeende werking als tegengif.
Deze rode edelsteen werd vroeger “karbonkel” genoemd, een naam die afkomstig is uit het Latijn en “kleine gloeiende kool” betekent. De naam “granaat” zou eveneens kunnen verwijzen naar de kleur van de granaatappel, de gelijknamige vrucht.
Tegenwoordig wordt granaat traditioneel geassocieerd met kracht, trouw, moed, waarheid, zelfvertrouwen en energie. De kenmerkende kleur van deze geboortesteen is rood, maar zijn kleurenpalet is in werkelijkheid veel uitgebreider. In de natuur komen granaten voor in vrijwel alle kleuren, van geel en groen tot zwart. Er bestaat echter één uitzondering: een natuurlijke blauwe granaat bestaat niet. Om te profiteren van de traditioneel toegeschreven eigenschappen van deze edelsteen, wordt doorgaans gekozen voor de rode variant, die het meest iconisch is.
Granaat zou een gevoel van welzijn bevorderen, nieuwe energie geven en nervositeit helpen verminderen. Op liefdesgebied wordt aan de steen het vermogen toegeschreven om de passie opnieuw aan te wakkeren, waardoor hij een bijzonder cadeau voor Valentijnsdag is.
Sommige maanden hebben meerdere geboortestenen, en dat geldt ook voor januari. De tsavoriet wordt eveneens met deze maand geassocieerd. Het is een variëteit van groene granaat en behoort daarom tot dezelfde familie van geboortestenen. De naam is afgeleid van het Tsavo National Park in Kenia. Tsavoriet is een zeer gewilde edelsteen in de juwelenwereld en staat traditioneel symbool voor overvloed en voorspoed. De groene kleur benadrukt bovendien de sterke symbolische band met de natuur.
Granaat wordt in verschillende delen van de wereld gewonnen, waaronder India, Kenia, Nigeria en Tanzania.
De geschiedenis van de granaat
De rode granaat is waarschijnlijk de bekendste variëteit. Deze edelsteen geniet al sinds de oudheid grote bekendheid en wordt zowel in eeuwenoude verhalen als in de Griekse mythologie vermeld. Granaat staat symbool voor trouw, waarheid en licht en komt met diezelfde betekenis ook voor in de Joodse en islamitische tradities.
De toegeschreven eigenschappen zijn niet de enige reden voor zijn bekendheid. Vanwege hun ongeëvenaarde schoonheid werden granaten door de Vikingen gebruikt als grafversiering. Men geloofde dat de stenen de overledenen naar het Walhalla konden begeleiden. In Europa bereikte de populariteit van granaat haar hoogtepunt in de 18e en 19e eeuw.
De kenmerken van granaat
Hoewel granaten in talrijke kleuren voorkomen, delen alle variëteiten dezelfde kristalstructuur en een vergelijkbare chemische samenstelling van aluminium- of calciumsilicaten. De aanwezigheid van verschillende kleurgevende elementen, zoals chroom, magnesium en ijzer, verklaart de grote verscheidenheid aan tinten.
Granaat bestaat in bijna veertig verschillende kleuren, waaronder groen, geel, roze en bruin. Iedere granaatvariëteit heeft bovendien een specifieke naam die onder meer met zijn kleur samenhangt, zoals bij tsavoriet. Zo bestaan er twee verschillende groene granaten: tsavoriet en demantoïde granaat. Deze laatste werd in 1855 ontdekt.
Granaat onderhouden
Alle granaten moeten worden beschermd tegen extreme temperaturen, omdat een thermische schok de edelsteen kan beschadigen. Het is daarom aan te raden om granaatjuwelen af te doen voordat ze worden blootgesteld aan intense warmte, bijvoorbeeld in de sauna, tijdens het koken of bij langdurige blootstelling aan de zon. Reinig granaat eenvoudig met lauw water en een milde zeep.
Geboortesteen van februari: de amethist
De amethist is de geboortesteen van februari. Volgens de legende zou deze paarse edelsteen de mens met het goddelijke verbinden. Amethist wordt beschouwd als een meditatiesteen waaraan het vermogen wordt toegeschreven innerlijke rust en meer helderheid te bieden in moeilijke situaties. De traditionele eigenschappen gaan nog verder: de steen zou ook nare dromen en negatieve gedachten verdrijven.
Sinds de oudheid zou amethist mensen beschermen tegen de effecten van verdovende middelen en alcohol — een eeuwenoud middel tegen een kater. Destijds was het gebruikelijk om uit glazen van geslepen amethist te drinken, omdat men geloofde dat de steen de schadelijke effecten van alcohol verminderde.
De traditioneel aan amethist toegeschreven eigenschappen zijn kalmte, innerlijke harmonie, concentratie en sereniteit.
In tegenstelling tot januari heeft februari slechts één geboortesteen: de amethist. De naam komt van het Griekse woord Amethystos, dat “beschermen tegen dronkenschap” betekent. Het is in werkelijkheid een variëteit van macro-kristallijn kwarts, wat betekent dat de steen uit grote kristallen bestaat. Amethist is eenvoudigweg de benaming voor paarse kwarts, net zoals gele kwarts citrien wordt genoemd, terwijl roze kwarts zijn eigen naam behoudt.
De geboortesteen van februari is overigens niet altijd paars. Zijn kleur varieert van transparant roze tot donkerpaars, afhankelijk van de hoeveelheid ijzer, het kleurgevende element dat verantwoordelijk is voor zijn tint.
Amethist wordt op alle continenten gevonden en zijn kenmerken verschillen naargelang zijn herkomst. Amethist uit Uruguay staat bekend om zijn schoonheid, die uit Brazilië om zijn ruime beschikbaarheid, terwijl Siberische amethist zich onderscheidt door een zeer gewilde, diep paarse kleur. De historische vindplaats in Siberië is inmiddels uitgeput, maar de benaming “Siberische amethist” wordt nog steeds gebruikt voor iedere amethist met een intens paarse kleur, zelfs wanneer de steen niet daadwerkelijk uit Siberië afkomstig is.
De geschiedenis van de amethist
Er bestaat een mythe over het ontstaan van deze goddelijk gekleurde steen, die verband houdt met de god van de wijn: Dionysos bij de Grieken en Bacchus bij de Romeinen. Deze god, een soort “bad boy” uit de klassieke mythologie, had als taak het verdriet en de pijn van de mensen te beëindigen. Zijn liefde voor macht en dronkenschap bracht hem er echter regelmatig toe om na enkele glazen wijn wandaden te begaan.
Op een dag werd hij, terwijl hij dronken was, beledigd door een sterveling. Hij zwoer wraak te nemen op de eerste persoon die zijn pad zou kruisen. Amethist, een mooie en onschuldige jonge vrouw, was de eerste die hij tegenkwam. Buiten zichzelf van woede besloot hij haar met twee hongerige tijgers aan te vallen.
Artemis, de godin van de wilde natuur, de jacht en de geboorte, was getuige van deze onrechtvaardigheid en veranderde Amethist in een standbeeld van kwarts om haar te beschermen. Dionysos kon haar daardoor niet meer bereiken. Woedend stortte hij in en morste zijn beker wijn over het standbeeld van zuivere kwarts. Zo zou de karakteristieke paarse kleur van de amethist zijn ontstaan.
Door de geschiedenis heen zijn talrijke bovennatuurlijke krachten aan amethist toegeschreven, waaronder zelfs het vermogen om alle kwalen te genezen. Leonardo da Vinci schreef de edelsteen de eigenschap toe negatieve gedachten te verdrijven en de intelligentie te verfijnen.
Plinius de Oudere, Romeins geschiedschrijver en auteur van de eerste encyclopedie ter wereld, beschouwde amethist als een bescherming tegen hekserij. De steen zou bovendien de welwillendheid van vorsten aantrekken voor degene die hem droeg. Volgens hem werden deze krachten geactiveerd wanneer de naam van de maan of de zon in de steen werd gegraveerd voordat hij als hanger werd gedragen.
Amethist is altijd een symbool van macht geweest. Koningen, koninginnen, farao’s en Romeinse keizers droegen deze goddelijke kleur. Deze prestigieuze erfenis verklaart waarom de katholieke geestelijkheid in de middeleeuwen geloofde dat amethist de kuisheid bevorderde. Sporen van deze traditie zijn vandaag nog zichtbaar, aangezien bisschoppen soms een ring met amethist dragen.
De kenmerken van amethist
De kleur is het belangrijkste criterium bij het bepalen van de waarde van een amethist. De hoogste prijzen gelden voor stenen met de meest intense kleur: een transparant en zuiver paars, soms donker, zonder duidelijk naar blauw of rood te neigen — hoewel dergelijke kleurschakeringen door sommige kenners juist worden gewaardeerd.
Het is vrijwel onmogelijk om met het blote oog een insluitsel in een amethist te herkennen, omdat deze edelsteen van nature maar weinig insluitsels bevat. Amethist is daarnaast zeer geliefd bij edelsteenslijpers, waardoor de steen in een grote verscheidenheid aan vormen en slijpvormen verkrijgbaar is. De belangrijkste criteria voor het bepalen van de prijs blijven vooral de kleur en schittering.
Amethist in de edelsteentherapie
Binnen de edelsteentherapie wordt amethist traditioneel aanbevolen om verslavingsgedrag te helpen bestrijden, zoals een afhankelijkheid van tabak, alcohol, drugs of zelfs koffie. De steen wordt beschouwd als een “antistresssteen” die innerlijke harmonie en welzijn zou bevorderen.
Volgens edelsteentherapeuten zou een amethist in een kamer helpen de ruimte te zuiveren en bijdragen aan een gemakkelijkere en meer herstellende nachtrust.
Amethist onderhouden
Bij langdurige blootstelling aan zeer fel licht kunnen sommige variëteiten van amethist hun kleur geleidelijk verliezen.
Geboortesteen van maart: de aquamarijn
De steen van de zeelieden bij uitstek: aquamarijn is de geboortesteen van maart. Hij kreeg deze bijnaam omdat men geloofde dat de steen zeereizigers tegen verschillende gevaren beschermde. Volgens de mensen uit de oudheid bezat hij dankzij zijn unieke kleur zuiverende eigenschappen. Daarnaast zou aquamarijn geliefden beschermen en de creativiteit stimuleren.
De naam “aquamarijn” komt uit het Latijn: aqua betekent “water” en marinus betekent “van de zee”. Deze naam verwijst naar zijn unieke en rustgevende blauwe kleur. De eigenschappen die traditioneel met de geboortesteen van maart worden geassocieerd, zijn kalmte, jeugdigheid, sereniteit en hoop — eigenschappen die, met uitzondering van jeugdigheid, uitstekend van pas zouden komen tijdens een zeereis.
Traditioneel wordt aquamarijn in verband gebracht met het keelchakra, dat verbonden is met zowel de innerlijke als de uiterlijke communicatie. Daardoor zou de steen ondersteuning bieden bij ademhalingsproblemen. Deze blauwe edelsteen zou bovendien helpen om los te laten en harmonieuzere relaties met anderen te ontwikkelen.
Aquamarijn zou ook invloed hebben op het hartchakra en liefde, troost en tederheid bevorderen. Daarmee wordt hij beschouwd als een ideale steen voor koppels, die conflicten zou helpen overwinnen en het zelfvertrouwen zou versterken. Wanneer aquamarijn als hanger wordt gedragen, zou hij als geluksbrenger bijdragen aan vreugde binnen de liefdesrelatie.
De geschiedenis van de aquamarijn
Zowel de Griekse als de Romeinse mythologie verwijst naar deze edelsteen. Door zijn kleur, die werd geassocieerd met de beweging van de golven, kreeg aquamarijn de rol om mensen tijdens hun zeereizen te beschermen — met name tegen de woede van Poseidon, de god van de zeeën en oceanen.
Volgens Plinius de Oudere, auteur van de allereerste encyclopedie, zou deze steen afkomstig zijn uit verborgen schatten van zeemeerminnen. Dankzij zijn uitzonderlijke helderheid en transparantie werd aquamarijn in de middeleeuwen gebruikt om kristallen bollen te maken. Men geloofde bovendien dat mediums die de steen droegen over een sterker helderziend vermogen beschikten. Een leuk weetje: aquamarijn wordt traditioneel geschonken ter gelegenheid van een 19e huwelijksverjaardag.
Volgens Chinese overtuigingen zou aquamarijn mensen met tegenslag en zieken helpen. De steen werd verbonden met Kuan Yin, de godin van mededogen en barmhartigheid en de beschermster van kinderen.
In de middeleeuwen, toen vergiftigingen regelmatig voorkwamen, geloofde men dat het dragen van deze steen daartegen bescherming bood. Ook werden er genezende eigenschappen aan toegeschreven. Nadat aquamarijn enkele uren in water had gelegen, zou het water als traditioneel middel tegen oogklachten of de hik zijn gebruikt.
Brazilië is tegenwoordig nog altijd de grootste producent van aquamarijn, hoewel de steen op alle continenten wordt gevonden. Een bijzonder weetje: zelfs in Frankrijk bevinden zich aquamarijnafzettingen, onder andere in Bretagne, de Limousin en de Auvergne.
De kenmerken van aquamarijn
Aquamarijn behoort tot de berilfamilie. Het is eenvoudigweg een blauwe beril die vanwege zijn bijzondere kleur de naam aquamarijn heeft gekregen. IJzer is het kleurgevende element dat verantwoordelijk is voor deze tint.
De kleur van aquamarijn varieert van transparant blauw tot diep blauwgroen. Juweliers waarderen de steen vooral wanneer hij een heldere laguneblauwe kleur heeft. De chemische samenstelling omvat siliciumdioxide, aluminium, beryllium, ijzer en koper. Aquamarijn is een relatief harde edelsteen die geschikt is om dagelijks te dragen.
De traditioneel toegeschreven voordelen van aquamarijn
Opmerking: in de oorspronkelijke tekst droeg deze sectie dezelfde titel als de vorige (“De geschiedenis van de aquamarijn”). Hierdoor ontstond een dubbele titel, terwijl deze passage in werkelijkheid over de aan de steen toegeschreven eigenschappen gaat en niet over een tweede historisch deel. Daarom is de titel aangepast in overeenstemming met de sectie over edelsteentherapie bij amethist.
Traditioneel zou deze edelsteen rechtstreeks op de huid moeten worden gedragen. Er wordt een verzachtende werking aan toegeschreven bij hoest, ademhalingsproblemen en klachten aan de stembanden — een aantrekkelijke eigenschap voor zangliefhebbers. De vermeende voordelen zouden zich niet beperken tot de borststreek: aquamarijn zou ook migraine en oogpijn helpen verzachten.
Vanwege zijn oorspronkelijke rol als beschermende steen op zee zou aquamarijn eveneens helpen tegen reisziekte, zoals zeeziekte en wagenziekte tijdens een reis met de auto of bus.
Volgens edelsteentherapeuten zou water waarin een aquamarijn heeft gelegen rechtstreeks op de huid kunnen worden aangebracht tegen eczeem, huidirritaties of acne.
Deze eigenschappen zijn gebaseerd op traditionele overtuigingen en edelsteentherapie. Ze vervangen geen medisch advies, vooral niet bij toepassingen op de huid.
Aquamarijn onderhouden
Aquamarijnen vereisen doorgaans geen bijzondere verzorging. Het zijn sterke edelstenen die bestand zijn tegen dagelijkse slijtage. Wanneer een aquamarijn dof of troebel wordt, kunt u hem het beste enkele minuten laten weken in warm water met een paar druppels afwasmiddel om zijn schittering te herstellen.
Geboortesteen van april: de witte saffier
De witte saffier is de geboortesteen van april. Deze edelsteen behoort tot de korundfamilie en wordt vaak met diamant verward. Hoewel saffier vooral bekendstaat om zijn blauwe kleur, kan de steen in werkelijkheid variëren van kleurloos tot lichtblauw. Als symbool van vrijheid en zuiverheid wordt witte saffier traditioneel geassocieerd met wijsheid en geestkracht.
De eigenschappen die aan witte saffier worden toegeschreven, zijn kalmte, mentale concentratie, ruimdenkendheid en vreugde. Met een hardheid van 9 op de schaal van Mohs kan saffier alle mineralen bekrassen, met uitzondering van diamant — het enige mineraal op aarde dat harder is.
De naam “korund” vindt zijn oorsprong in het Indiase woord corundum. Deze term werd vroeger gebruikt voor massieve stenen die er vóór het slijpen en polijsten dof uitzagen.
Deze steen staat ook bekend als leukosaffier en vormt de zuiverste variant van korund. De witte saffier dankt zijn kleurloosheid aan het ontbreken van de kleurgevende elementen die de andere korundvariëteiten hun tint geven. Hij wordt vaak gebruikt als een betaalbaarder alternatief voor diamant.
Witte saffier komt voor in de meeste korundafzettingen, maar stenen van edelsteenkwaliteit worden slechts zelden gevonden. De belangrijkste vindplaatsen van witte saffieren bevinden zich in Myanmar, Thailand en Sri Lanka.
De geschiedenis van de witte saffier
Vanaf de oudheid tot in de middeleeuwen werd blauwe saffier regelmatig met lapis lazuli verward. Pas aan het begin van de 19e eeuw werden deze twee edelstenen daadwerkelijk van elkaar onderscheiden.
Tegenwoordig verwijst de benaming “saffier” naar alle stenen uit de korundfamilie, met uitzondering van de rode variëteiten, die robijnen worden genoemd. Een leuk weetje: wanneer men alleen over een “saffier” spreekt, wordt daarmee doorgaans een blauwe steen bedoeld. Gaat het om kleurloos korund, dan wordt de benaming “witte saffier” gebruikt.
In tegenstelling tot andere geboortestenen kent de witte saffier geen eigen legendes of historische verhalen. Mogelijk werd helder en kleurloos korund in de loop van de geschiedenis verward met diamant of met bergkristal — een kleurloze kwarts die in de oudheid veel werd gebruikt. Daardoor zijn er nauwelijks historische bewijzen of mythen te vinden die specifiek met deze edelsteen verband houden.
We weten daarentegen wel dat witte saffier van oudsher de geboortesteen van april is en binnen de astrologie eveneens wordt geassocieerd met het sterrenbeeld Stier. Tegenwoordig worden soms andere edelstenen als geboortesteen van deze lentemaand voorgesteld, maar de witte saffier blijft de traditionele referentie.
De kenmerken van witte saffier
Deze edelsteen is de afgelopen jaren steeds populairder geworden. Door zijn sterke gelijkenis met diamant wordt witte saffier tegenwoordig regelmatig gebruikt in verlovingsringen als een vergelijkbaar ogend, maar betaalbaarder alternatief. Een leuk weetje: witte saffier wordt traditioneel geschonken ter gelegenheid van een 16e huwelijksverjaardag.
Witte saffier deelt verschillende optische eigenschappen met diamant. Ook deze steen verspreidt het licht en bevat doorgaans weinig insluitsels. Deze kwaliteiten maken hem bijzonder geschikt voor gebruik in juwelen.
Witte saffier onderhouden
Saffier is een sterke edelsteen, maar vanwege zijn kostbare karakter blijven enkele voorzorgsmaatregelen tijdens het reinigen noodzakelijk. Het is aan te raden chemische producten te vermijden. Reinigen met stoom of ultrasone apparatuur is daarentegen uitstekend geschikt voor deze steen.
Geboortesteen van mei: de smaragd
De smaragd is de geboortesteen van mei. Deze edelsteen met zijn unieke en onmiskenbare kleur wordt vaak geassocieerd met de Heilige Graal, maar ook met Cleopatra. Zij schonk haar hoge functionarissen portretten van zichzelf die in smaragden waren gegraveerd. Traditioneel zou deze steen vriendschap bevorderen en liefdesbanden versterken. Volgens het volksgeloof staat een smaragden halsketting of ring symbool voor duurzame liefde binnen een relatie.
De eigenschappen die aan deze steen worden toegeschreven, zijn kalmte, sereniteit, bescherming, jeugdigheid en wijsheid. Men geloofde dat smaragd de drager hielp om langer jong te blijven — zonder hem of haar eeuwig jong te maken! Volgens de legende zou dit de bijzondere voorliefde van Cleopatra voor deze edelsteen verklaren.
De naam van de steen is afkomstig van het Griekse woord smaragdos, dat “groene edelsteen” betekent. Tot in de 18e eeuw werd deze term gebruikt voor alle groene edelstenen. Een vergelijkbare terminologische onduidelijkheid bestond bij robijn en saffier: alle blauwe stenen werden toen “saffieren” genoemd en alle rode stenen “robijnen”.
Smaragd behoort tot de berilfamilie, net als aquamarijn, de geboortesteen van maart. De kleurgevende elementen zijn chroom, vanadium en ijzer. De combinatie van deze elementen in wisselende concentraties geeft smaragd zijn karakteristieke kleur. De tint kan variëren van pastelgroen tot intens groen, met nuances van blauw, grijs, geel of bruin.
Deze edelsteen wordt in verschillende delen van de wereld gevonden. De historische afzettingen in Egypte zijn tegenwoordig uitgeput. Vanaf de 16e eeuw nam de Colombiaanse smaragd hun plaats in. De conquistadores brachten deze stenen naar Europa, waar ze snel bijzonder geliefd werden. Colombia is vandaag nog altijd de grootste smaragdproducent ter wereld. De op één na belangrijkste vindplaats bevindt zich in Zambia en werd in 1931 ontdekt. Andere afzettingen zijn te vinden in Pakistan, Rusland, Zimbabwe en Afghanistan.
De geschiedenis van de smaragd
Wetenschappers schatten dat de smaragdmijnen in Egypte mogelijk al rond 3500 v.Chr. bestonden. Ze werden in 1816 herontdekt door Frédéric Cailliaud, een Franse mineraloog en ontdekkingsreiziger. Daarom wordt aangenomen dat Griekse mijnwerkers al in de tijd van Alexander de Grote smaragden ontgonnen.
De voorliefde van Cleopatra, de laatste farao van Egypte, voor smaragden leidde tot de vervaardiging van weelderige juwelen en portretten van haar die in deze steen werden gegraveerd. Voor de Egyptenaren was smaragd veel meer dan alleen een edelsteen: hij vormde een bron van nationale trots. De historische Egyptische afzettingen worden tegenwoordig nog altijd de “smaragdmijnen van Cleopatra” genoemd, hoewel ze al lang vóór haar geboorte werden ontdekt.
De kenmerken van smaragd
Net als bij diamant zijn vier belangrijke criteria bepalend voor de keuze van een smaragd: de zuiverheid van de kleur, de schittering, de helderheid en de transparantie. De kleur blijft echter het belangrijkste kenmerk van deze edelsteen en mag daarom zeker niet over het hoofd worden gezien.
Hoe kiest u een smaragd?
Een mooie smaragd mag niet te licht en ook niet te donker zijn: het draait om het vinden van de juiste balans. De steen mag evenmin te sterk naar groen of blauw neigen. Een perfect uitgebalanceerde blauwgroene tint wordt als ideaal beschouwd.
Ook de kwaliteit van het licht dat door de steen wordt weerkaatst, speelt een belangrijke rol. Afhankelijk van de smaragd kan dit licht zacht, warm, vurig of zijdeachtig ogen.
De insluitsels van een smaragd zijn doorgaans met het blote oog zichtbaar, vooral wanneer ze groot zijn. Ze worden vaak de “tuinen” van de steen genoemd. Hoewel insluitsels de waarde van een smaragd beïnvloeden, wordt hun zichtbare aanwezigheid bij deze edelsteen aanvaard, in tegenstelling tot bij veel andere edelstenen. Ervaren edelsteenslijpers weten de steen zo te slijpen en te zetten dat deze insluitsels minder zichtbaar worden of zelfs grotendeels worden verborgen.
Smaragd onderhouden
Deze zeldzame edelsteen moet bijzonder voorzichtig worden gereinigd om zijn natuurlijke samenstelling niet aan te tasten. Omdat insluitsels normaal zijn bij smaragd, mag u nooit proberen ze met een agressieve reiniging te verwijderen.
Kies voor een zo eenvoudig en mild mogelijke reinigingsmethode of vertrouw uw smaragden juweel toe aan een specialist die het volgens de regels van de kunst kan onderhouden.
Geboortesteen van juni: de roze saffier
De roze saffier is de geboortesteen van juni. Zijn schitterende en unieke roze kleur maakt hem tot een kostbare en bijzonder geliefde edelsteen. Roze saffier staat symbool voor schoonheid, wijsheid, zuiverheid en liefde.
Roze saffier behoort tot de korundfamilie. De naam “saffier” is afgeleid van het Griekse woord sappheiros, dat “blauw” betekent — een verwijzing naar de blauwe saffier, waarschijnlijk de bekendste saffiervariëteit ter wereld. Toch weten maar weinig mensen dat saffieren in vrijwel alle kleuren voorkomen. Ze delen dezelfde eigenschappen als blauwe saffier, maar zijn doorgaans betaalbaarder.
De eigenschappen die traditioneel aan roze saffier worden toegeschreven, zijn wijsheid, zuiverheid, liefde en schoonheid. Deze steen wordt bovenal gewaardeerd om zijn kleur. Vroeger geloofde men dat hij eerlijkheid, geluk en trouw bracht. In Azië is roze saffier bijzonder geliefd omdat zijn kleur doet denken aan de lotusbloem, een belangrijk symbool binnen de Aziatische cultuur.
Roze saffieren worden onder meer gevonden in Madagaskar, Birma — het huidige Myanmar — Oost-Afrika en Sri Lanka.
De geschiedenis van de roze saffier
Vóór de jaren 1990 werd roze saffier als een zeldzame edelsteen beschouwd. Door de ontdekking en ontginning van nieuwe afzettingen in Madagaskar werd de steen wereldwijd toegankelijker.
Roze saffieren werden ook populairder dankzij koningin Elizabeth II. Zij bezat een bloemvormige broche waarvan de bloemblaadjes met diamanten waren bezet, met in het midden een schitterende roze saffier. Ook de beroemde Amerikaanse actrice Grace Kelly was bijzonder gesteld op deze edelstenen. Veel juweliers laten zich vandaag nog inspireren door haar bloemvormige juwelen met roze saffieren.
Omdat het vroeger moeilijk was om edelstenen met vergelijkbare kleuren van elkaar te onderscheiden, zijn er geen specifieke legendes of mythen over roze korund ontstaan. Deze stenen werden vaak verkeerd geïdentificeerd en met andere edelstenen van dezelfde kleur verward.
De kenmerken van roze saffier
Roze saffieren worden regelmatig met warmte behandeld om ongewenste kleurnuances te verwijderen en bepaalde onregelmatigheden te verminderen. Na deze behandeling krijgt de steen een zijdeachtige glans en een verbeterde helderheid.
In tegenstelling tot diamant en zijn 4C-criteria bestaat er voor korund geen even nauwkeurig en gestandaardiseerd classificatiesysteem. Roze saffier wordt vooral beoordeeld op basis van zijn kwaliteit en kleur, waarbij de uiteindelijke keuze grotendeels afhangt van persoonlijke voorkeur.
Niet alle tinten roze saffier zijn hetzelfde. Zo bestaat er de padparadscha-saffier, die zich onderscheidt door een unieke roze-oranje kleur waarvoor nauwelijks een equivalent bestaat.
Robijnen behoren eveneens tot de korundfamilie: het zijn per definitie rode korunden. Er bestaat nog altijd discussie over saffieren met een roze-rode tint. Moeten ze als robijnen of als saffieren worden beschouwd? Deze vraag blijft onbeantwoord en de benaming hangt vaak af van de gehanteerde classificatiecriteria.
Roze saffier onderhouden
Saffier heeft na diamant de hoogste hardheid ter wereld en is daardoor bijzonder moeilijk te bekrassen. Toch blijft deze edelsteen gevoelig voor thermische schokken en chemische producten. Het is daarom aan te raden uw juweel af te doen voordat u gaat schoonmaken of koken.
Geboortesteen van juli: de robijn
De geboortesteen van juli is de tweede rode edelsteen van het jaar: de robijn. Zijn intense en vurige kleur maakt hem tot het ultieme symbool van passie. Deze edelsteen wordt al eeuwenlang als talisman gedragen en zou ongeluk afweren. Soldaten droegen robijnen op hun zwaarden of schilden, in de hoop dat de steen hun geluk en succes tijdens de strijd zou brengen.
Robijn zou het doorzettingsvermogen versterken en de drager moed, wilskracht en zelfvertrouwen geven. De steen is eveneens een krachtig symbool van liefde en passie, wat verklaart waarom veel verlovingsringen met een robijn zijn bezet. De eigenschappen die traditioneel met de geboortesteen van juli worden geassocieerd, zijn geluk, bescherming en liefde.
De naam “robijn” is afkomstig van het Latijnse woord ruber, de etymologische oorsprong van het woord “rood”. Vóór de ontwikkeling van de wetenschappelijke gemmologie werden alle rode stenen zonder onderscheid “robijnen” genoemd, ongeacht of het daadwerkelijk om robijn of om een andere edelsteen zoals granaat ging. In de oudheid werden rode stenen aangeduid met de naam carbunculus, wat “kleine gloeiende kool” betekent. De oude Grieken noemden ze anthrax, letterlijk “gloeiende steenkool”.
Beide benamingen verwijzen naar gloeiende kolen, vanwege de felrode kleur die deze stenen aannemen wanneer ze aan intens licht worden blootgesteld. Deze gloed komt zowel voor bij robijn als bij granaat en spinel.
Robijn behoort tot de korundfamilie, net als saffier. Korund omvat namelijk alle robijnen en saffieren. Het zijn allochromatische mineralen, wat betekent dat ze in zuivere toestand kleurloos zijn. Hun kleur ontstaat door de kleurgevende elementen in hun chemische samenstelling. Blauwe saffier dankt zijn tint aan titanium en ijzer, terwijl robijn zijn kleur aan chroom en ijzer ontleent.
Robijn is hoofdzakelijk rood, maar kan secundaire kleurnuances bevatten, zoals paars, roze of oranje. Let echter goed op: gekleurde saffieren met roze of oranje tinten zijn geen robijnen, maar padparadscha-saffieren of zogenaamde “avondrode saffieren”. Een robijn blijft per definitie rood.
De oudste bekende robijnen zijn afkomstig uit Sri Lanka en waren al rond 480 v.Chr. bekend bij de Grieken en Romeinen. De meest iconische herkomst blijft echter Myanmar. Een inmiddels uitgeputte afzetting leverde daar enkele van de mooiste robijnen ter wereld op.
Een robijn met een uitzonderlijke kleur en transparantie wordt een duivenbloedrobijn genoemd. Ook tegenwoordig bevindt zich nog een robijnafzetting in Myanmar. Het land is zo nauw met deze edelsteen verbonden dat de koningen van Birma — de vroegere naam van Myanmar — ooit de “Heren van de Edelstenen” werden genoemd. Andere robijnafzettingen bevinden zich in Afghanistan, China, India, Cambodja, Kenia, Madagaskar, Pakistan en Thailand.
De geschiedenis van de robijn
De robijn, bijgenaamd de “Koning der Edelstenen”, staat sinds mensenheugenis symbool voor passie, romantiek en liefde. Deze edelsteen is verbonden met talrijke mythen. De oude Indiërs zagen in de robijn een eeuwig vuur dat symbool stond voor een lang leven.
In de middeleeuwen schreef men de steen voorspellende krachten toe. Men geloofde dat een robijn donkerder werd om een naderende ramp aan te kondigen. Dat was niet zijn enige vermeende eigenschap: robijn zou ook geluk brengen bij kansspelen.
De Birmezen droegen robijn als een talisman die bescherming zou bieden tegen ongevallen, verwondingen en ziekten. Zij beschouwden de steen als een echte druppel bloed uit de aarde.
De kenmerken van robijn
Welke edelsteen is volgens u het zeldzaamst? Diamant? Smaragd? In werkelijkheid is het de robijn, een edelsteen die zeldzamer en vaak duurder is dan beide andere stenen.
Zoals bij alle edelstenen geldt: hoe zuiverder de kleur, hoe moeilijker de steen te vinden is. Robijnen vertonen bijna altijd een secundaire tint, zoals roze, violet, paars of oranje. Daardoor is een robijn met een volledig zuivere rode kleur uiterst zeldzaam. De steen wordt dichroïsch genoemd wanneer hij vanuit verschillende kijkhoeken twee kleuren vertoont.
Een perfect rode robijn is zeldzaam, net als een robijn zonder insluitsels. Chroom, het kleurgevende element dat verantwoordelijk is voor de rode kleur, speelt ook een belangrijke rol bij het ontstaan van insluitsels tijdens de kristallisatie van de steen, hoewel het niet de enige oorzaak is. Saffieren bevatten doorgaans minder insluitsels dan robijnen.
Deze insluitsels hoeven niet altijd als gebreken te worden beschouwd, omdat ze soms bijdragen aan de schoonheid van de steen. Dat geldt bijvoorbeeld voor bepaalde microscopische titaniuminsluitsels, die het lichtspel in de robijn kunnen versterken en zo zijn waarde en schoonheid vergroten.
Robijn onderhouden
In tegenstelling tot bijvoorbeeld smaragd kan robijn doorgaans veilig met stoom of ultrasone apparatuur worden gereinigd. Het is na diamant de hardste edelsteen.
Wees echter voorzichtig wanneer uw robijn door menselijke tussenkomst is “verbeterd”, bijvoorbeeld wanneer holtes, barsten of breuken zijn opgevuld. In dat geval is de edelsteen gevoeliger voor warmte en krassen.
Geboortesteen van augustus: de peridoot
De peridoot is de geboortesteen van augustus. Deze edelsteen wordt traditioneel beschouwd als een symbool van bescherming en zou door piraten tijdens hun zeereizen zijn gebruikt. Ook speelde hij een rol in de traditionele geneeskunde: de Egyptenaren gebruikten peridoot voor genezende doeleinden en beschouwden hem als de “steen van de zon”. Volgens oude overtuigingen zou peridoot helpen liefdesverdriet te overwinnen en bescherming bieden tegen het boze oog.
De eigenschappen die met deze steen worden geassocieerd, zijn zelfvertrouwen en innerlijke rust.
Peridoot onderscheidt zich door zijn fraaie lichtgroene kleur. Volgens een legende zouden zelfs de pijlen van Cupido uit deze edelsteen zijn geslepen.
De naam “peridoot” zou afkomstig zijn van het Arabische woord faridat, dat “edelsteen” betekent. De oorsprong blijft echter onzeker. Volgens een andere theorie komt de naam van het Oud-Engelse woord peridote, dat “lichtpunt” betekent.
Door zijn kleur werd peridoot lange tijd verward met olivijn of chrysoliet. Pas vanaf de 18e eeuw ontstonden er betrouwbare methoden om edelstenen te identificeren. Daarvoor werden verschillende stenen met vergelijkbare tinten regelmatig met elkaar verward.
De geboortesteen van augustus komt uitsluitend in groene tinten voor. Peridoot wordt daarom idiochromatisch genoemd, wat betekent dat zijn kleur voortkomt uit zijn eigen samenstelling en niet uit een toegevoegd kleurgevend element. IJzer is verantwoordelijk voor de groene kleur, die door de aanwezigheid van chroom of nikkel intenser kan worden. Peridoot behoort tot de silicaatfamilie.
Een zeldzaam effect: het kattenoog
Sommige edelstenen kunnen een optisch verschijnsel vertonen dat het kattenoogeffect wordt genoemd. Peridoot behoort tot deze stenen, hoewel dit effect bij deze edelsteen uiterst zeldzaam is.
Het verschijnsel uit zich als een lichtstraalvormige weerspiegeling op het oppervlak van de steen. Deze ontstaat door fijne naaldvormige insluitsels die het licht weerkaatsen. De lichtstreep beweegt mee met de lichtbron en doet daardoor denken aan de beweging van de pupil van een kattenoog.
Waar wordt peridoot gevonden?
In de oudheid dacht men dat peridoot slechts op één plaats ter wereld voorkwam: het eiland Sint-Jan in de Rode Zee. Inmiddels zijn er andere afzettingen ontdekt waar tegenwoordig enkele van de mooiste peridoten ter wereld worden gevonden. Belangrijke vindplaatsen bevinden zich onder meer in Kasjmir, Arizona, Pakistan en China.
Peridoten uit Kasjmir zijn bijzonder gewild vanwege hun intense groene kleur en uitzonderlijke schittering. Ze zijn echter slechts zeer beperkt verkrijgbaar. De mijn bevindt zich in een afgelegen gebied van de Himalaya, in het noordwesten van Kasjmir, en kan door de klimatologische omstandigheden alleen tussen juni en september worden ontgonnen.
In tegenstelling tot andere geboortestenen die op talrijke plaatsen ter wereld voorkomen, blijft peridoot daardoor een relatief lokaal voorkomende edelsteen.
De geschiedenis van de peridoot
De Egyptenaren beschouwden deze edelsteen als de “steen van de zon”. Het is dan ook niet verwonderlijk dat peridoot tot de favoriete stenen van Cleopatra behoorde, die bekendstond om haar voorliefde voor groene edelstenen.
Peridoot, die vroeger chrysoliet werd genoemd, wordt in de Bijbel vermeld als een van de twaalf edelstenen die werden gebruikt voor de fundamenten van de stad Jeruzalem. De steen zou ook een van de edelstenen zijn geweest die de borstplaat van Aäron sierden.
Peridoot wordt al eeuwenlang bewonderd en is verbonden met talrijke mythen. Men geloofde dat de steen de werking van geneeskrachtige drankjes versterkte, leverklachten verzachtte, vriendschap bevorderde, de drager welsprekender maakte en de geest bevrijdde van de zonde van afgunst.
Om van deze eigenschappen te profiteren, adviseerde Marbodius van Rennes — bisschop van Rennes en auteur van het Lapidarius, een verhandeling over de eigenschappen van mineralen — om een gaatje in de steen te boren, hem aan een haar uit de staart van een ezel te rijgen en vervolgens als armband om de linkerarm te dragen.
De kenmerken van peridoot
Deze edelsteen is niet beperkt tot één groene tint. De kleur varieert van lindegroen tot een dieper en intenser groen.
Of insluitsels met het blote oog zichtbaar zijn, hangt vooral af van de grootte van de steen. Bij een kleine peridoot blijven ze doorgaans onzichtbaar, terwijl bij een grotere steen zeer fijne insluitsels zichtbaar kunnen worden. Meestal doen deze echter geen afbreuk aan de schoonheid van de edelsteen.
Peridoot onderhouden
Peridoot kan door een thermische schok worden beschadigd. Het is daarom aan te raden de steen niet aan extreme temperaturen bloot te stellen.
Geboortesteen van september: de saffier
De geboortesteen van september is de saffier. Deze edelsteen staat vooral bekend om zijn blauwe kleur en zijn grote populariteit aan koninklijke hoven door de eeuwen heen. Saffier komt ook in andere kleuren voor, maar blauw blijft zijn meest iconische tint. Wanneer alleen de term “saffier” wordt gebruikt, verwijst deze volgens de conventie naar de blauwe variëteit. Bij andere kleuren spreekt men bijvoorbeeld van “roze saffier” of “gele saffier”.
Deze edelsteen wordt geassocieerd met trouw, wat zijn populariteit voor verlovingsringen verklaart. Lady Diana droeg bijvoorbeeld een verlovingsring met een saffier. De steen staat ook symbool voor zuiverheid, onsterfelijkheid en wijsheid. De eigenschappen die traditioneel met de geboortesteen van september worden verbonden, zijn waarheid, meditatie, vrede, wijsheid en trouw.
Het woord “saffier” is afkomstig van het Latijnse sapphirus, dat op zijn beurt is afgeleid van het Griekse sappheiros, wat “blauw” betekent. Volgens andere theorieën komt de naam mogelijk van het Hebreeuwse sappir, dat “edele steen” zou betekenen, of van het Sanskriet sanipriya, letterlijk “heilig voor Saturnus”. Deze laatste benaming komt terug in de Indiase astrologie, waarin saffier met deze planeet wordt geassocieerd.
Omdat de methoden voor het identificeren van edelstenen tot in de 18e eeuw beperkt bleven, werd saffier lange tijd met lapis lazuli verward. Het woord sappheiros verwees destijds eerder naar lapis lazuli dan naar saffier. In het oude Griekenland stond saffier zelf vooral bekend onder de naam hyakinthos.
Net als robijn behoort saffier tot de korundfamilie. De steen dankt zijn kleur aan kleine hoeveelheden kleurgevende elementen in zijn samenstelling, zoals ijzer, chroom of titanium. Hoewel deze elementen slechts in sporen aanwezig zijn, volstaan ze om de volledige edelsteen kleur te geven.
Waar komen saffieren vandaan?
Sri Lanka, dat vroeger Ceylon werd genoemd, herbergt de oudste bekende saffierafzetting. De Romeinen en Grieken droegen al saffieren die uit deze regio afkomstig waren. Volgens een legende zou koning Salomo saffieren uit Sri Lanka aan de koningin van Sheba hebben geschonken om haar het hof te maken. Saffieren uit dit land worden tegenwoordig nog altijd Ceylonsaffieren genoemd.
Sri Lanka is echter niet het enige producerende land. In de jaren 1980 was Australië verantwoordelijk voor bijna 70% van de wereldwijde saffierproductie. De kwaliteit van deze stenen werd lange tijd als minder hoog beschouwd, omdat ze vaak te donker of licht groenachtig waren.
Sinds de jaren 1990 produceert Madagaskar ongeveer 20% van alle saffieren ter wereld. Dit heeft bijgedragen aan een positievere reputatie van het land binnen de edelsteenindustrie. Andere belangrijke afzettingen bevinden zich in Kenia, China, Tanzania, Thailand, de Verenigde Staten, Nigeria, Laos en Vietnam.
De geschiedenis van de saffier
Saffier neemt een belangrijke plaats in binnen mythologische en religieuze verhalen. Net als peridoot sierde de steen de borstplaat van Aäron en behoorde hij tot de twaalf “vuurstenen”. Saffier wordt eveneens beschouwd als een van de twaalf stenen die de fundamenten van de stad Jeruzalem vormden.
Volgens een Perzische overtuiging zou de kleur van de hemel afkomstig zijn van de weerspiegeling van saffier. In de Griekse mythologie zou Prometheus de eerste zijn geweest die deze edelsteen droeg, op het moment dat hij het vuur van de goden stal — een daad waarvoor hij zwaar werd gestraft. Toch geloofde men dat saffier vreugde en vrede bracht aan degene die de steen bezat.
De kenmerken van saffier
Saffieren zijn pleochroïsch, wat betekent dat ze vanuit verschillende kijkhoeken andere kleurnuances vertonen. Een transparante saffier kan bijvoorbeeld blauwgroene, blauwviolette en blauwe tinten laten zien.
Bij natuurlijk of fluorescerend licht komen deze kleuren volledig tot hun recht. Onder wit gloeilicht kan de kleur daarentegen minder intens lijken.
In vergelijking met robijn, een edelsteen uit dezelfde familie, worden saffieren doorgaans in grotere formaten gevonden en bevatten ze minder insluitsels. Daardoor ogen ze vaak zuiverder. Bepaalde microscopische insluitsels geven de kleur van saffier bovendien een karakteristieke fluweelachtige uitstraling, die vanwege haar schoonheid en zeldzaamheid bijzonder wordt gewaardeerd. Deze insluitsels worden omschreven als “zijdeachtig” of “melkachtig”.
Saffier in de edelsteentherapie
Binnen de edelsteentherapie worden traditioneel talrijke eigenschappen aan saffier toegeschreven. De steen wordt soms geassocieerd met het welzijn van de ogen en met het derde-oogchakra, dat de zintuigen, verbeelding en creativiteit zou stimuleren. Ook zou saffier een ontspannende werking hebben en harmonieuze relaties met anderen bevorderen.
Deze eigenschappen zijn gebaseerd op traditionele overtuigingen en edelsteentherapie. Ze vervangen geen medisch advies, met name bij klachten aan de ogen, de hoofdhuid of andere gezondheidsproblemen.
Saffier onderhouden
Saffier is een sterke edelsteen, maar vanwege zijn kostbare karakter blijven enkele voorzorgsmaatregelen tijdens het reinigen noodzakelijk. Het is aan te raden chemische producten te vermijden. Reinigen met stoom of ultrasone apparatuur is daarentegen uitstekend geschikt voor deze steen.
Geboortesteen van oktober: de roze toermalijn
De roze toermalijn is de geboortesteen van oktober: een schitterende lichtroze edelsteen die symbool staat voor creativiteit. Deze steen bezit een bijzondere eigenschap die maar weinig andere edelstenen hebben: een natuurlijk vermogen om statische elektriciteit op te wekken. Dit kenmerk is zo uitgesproken dat zeelieden de steen vroeger gebruikten om hun pijpen schoon te maken. Als symbool van sereniteit zou roze toermalijn langdurige rust en kalmte brengen.
Deze edelsteen wordt traditioneel geassocieerd met troost bij liefdesverdriet. Roze toermalijn wordt ook graag door kunstenaars gedragen, omdat hij de creativiteit en verbeeldingskracht zou stimuleren. Let wel: toermalijn komt in veel verschillende kleuren voor, maar het is specifiek de roze variëteit die als de geboortesteen van oktober wordt beschouwd.
De eigenschappen die traditioneel met deze edelsteen worden geassocieerd, zijn concentratie, langdurige sereniteit, innerlijke rust, troost en creativiteit. De naam verwijst naar de grote verscheidenheid aan kleuren en is afgeleid van het Singalese woord turmali, dat “steen met gemengde kleuren” betekent.
Het is dan ook geen toeval dat toermalijn soms de “kameleon” onder de edelstenen wordt genoemd. Door zijn grote kleurenpalet werd de steen in het verleden vaak met andere edelstenen met vergelijkbare tinten verward.
Toermalijn behoort tot de silicaatfamilie en zijn samenstelling verschilt van soort tot soort. De familie omvat ongeveer veertien verschillende soorten. De bekendste is elbaïet, waarvan de kleur kan variëren van roze en blauw tot kleurloos en groen. Deze variëteit is veel gewilder dan zwarte of ondoorzichtige toermalijnen.
De meest voorkomende kleur van toermalijn is geelgroen. Niet alle variëteiten komen echter in dezelfde hoeveelheden voor, waardoor sommige uiterst zeldzaam blijven.
Toermalijn wordt in verschillende landen gewonnen, waaronder Brazilië, Afghanistan, Nigeria, Kenia, Madagaskar en Tanzania. Ook in Californië, in de Verenigde Staten, worden fraaie rode en groene toermalijnen gevonden.
De geschiedenis van de toermalijn
Net als saffier is toermalijn afkomstig uit Sri Lanka. Volgens een legende daalde de steen vanuit de hemel naar de aarde en doorkruiste hij tijdens zijn afdaling een regenboog. Zo zou toermalijn zijn grote verscheidenheid aan kleuren hebben gekregen.
De steen zou al sinds de 3e eeuw v.Chr. bekend zijn. Door zijn uitgebreide kleurenpalet werd hij echter lange tijd met andere stenen en mineralen verward. Dit zou verklaren waarom er relatief weinig verhalen en legendes bestaan die specifiek over toermalijn gaan.
Zoals eerder vermeld, kan toermalijn van nature statische elektriciteit opwekken. Dankzij deze eigenschap kan de steen in bepaalde oude verhalen en legendes worden herkend. De Griekse filosoof Theophrastus beschreef bijvoorbeeld een steen die hij lyngourion noemde en die strohalmen en kleine stukjes hout kon aantrekken. Van alle bekende edelstenen bezit alleen toermalijn daadwerkelijk deze eigenschap.
Nederlandse zeelieden gebruikten de steen om hun pijpen schoon te maken. Zij spraken over een edelsteen die zij asschentrekkers — “astrekkers” — noemden. Ook in dit geval ging het om toermalijn.
Pas in de 19e eeuw werd toermalijn formeel als een afzonderlijke edelsteen geïdentificeerd. Een Engelse handelaar gaf hem deze naam nadat hij mijnwerkers uit Sri Lanka gekleurde stenen met het woord thuramali had horen aanduiden.
Hieruit blijkt dat veel kroonjuwelen waarvan men lange tijd dacht dat ze uit andere kostbare edelstenen waren vervaardigd, in werkelijkheid uit toermalijn waren geslepen. Deze verwarring was mogelijk doordat de mineralogische kennis destijds nog beperkt was.
Keizerin Cixi, die in de 19e eeuw over China regeerde, was een groot bewonderaarster van toermalijn. Zij verzamelde talrijke voorwerpen die uit deze steen waren vervaardigd en droeg persoonlijk bij aan zijn populariteit. Volgens de overlevering rust zij vandaag nog altijd op een kussen van toermalijn.
Toermalijn onderhouden
Deze edelsteen kan met stoom worden gereinigd, maar is niet geschikt voor ultrasone reiniging.
Geboortesteen van november: de citrien
De geboortesteen van november is de citrien, een kwartssoort waarvan de kleur varieert van geel tot bruin. Deze edelsteen zou vreugde brengen, negatieve energie omzetten in positieve energie en de concentratie bevorderen. Citrien heeft doorgaans een citroengele tint, maar volledig natuurlijke citrien blijft vrij zeldzaam. Het is daarom raadzaam om een echtheidscertificaat van een erkend laboratorium, zoals het GIA, te vragen. Dit garandeert de natuurlijke herkomst van de steen en bevestigt dat hij niet kunstmatig werd verhit.
De eigenschappen die met deze edelsteen worden geassocieerd, zijn energie, zelfvertrouwen, optimisme en voorspoed. De naam “citrien” is afgeleid van het woord “citroen” en verwijst rechtstreeks naar zijn warme kleur. Als kwartsvariëteit wordt citrien vaak in dezelfde afzettingen gevonden als amethist. De gele kleur wordt toegeschreven aan de aanwezigheid van ijzer.
Daarnaast bestaat er ametrien, een edelsteen die de eigenschappen van amethist en citrien in één kristal verenigt. De belangrijkste producerende landen van citrien zijn Brazilië, Madagaskar, Uruguay en Mozambique. Ametrien wordt voornamelijk in Bolivia gewonnen, terwijl citrien met de zuiverste citroengele kleur onder meer uit Tanzania en Zambia afkomstig is.
De geschiedenis van de citrien
Citrien is al sinds ongeveer 480 v.Chr. bekend en genoot in het oude Griekenland grote bekendheid. De Romeinen gebruikten de steen voor het vervaardigen van cabochons en intaglio’s — gravures waarbij de voorstelling verdiept in de steen wordt aangebracht.
Sinds de oudheid werd citrien beschouwd als een talisman tegen het boze oog. De steen zou geluk brengen en bescherming bieden tegen slangenbeten. Ook werden er traditioneel geneeskrachtige eigenschappen aan toegeschreven, met name voor het verzachten van spijsverteringsproblemen en het ondersteunen van de natuurlijke afweer van het lichaam.
In de middeleeuwen was citrien bijzonder geliefd bij alchemisten. Zij beschouwden hem als een transformerend kristal dat voorspoed en helderheid van geest bracht. De steen werd vaak als amulet gebruikt en zou bescherming bieden tegen de pest en andere ziekten uit die tijd.
Door de eeuwen heen werd citrien geassocieerd met rijkdom en overvloed. In sommige culturen stond de steen symbool voor goddelijke bescherming en zegening. Sommige handelaren geloofden zelfs dat citrien voorspoed aantrok en legden de steen daarom in hun geldkisten.
De warme gloed van citrien doet al eeuwenlang denken aan de energie van de zon. In talrijke culturen wordt daarom geloofd dat de steen vreugde, energie en optimisme schenkt aan degene die hem draagt.
Deze eigenschappen zijn gebaseerd op traditionele overtuigingen en edelsteentherapie. Ze vervangen geen medisch advies.
Hoe verzorgt u uw citrien?
Met een hardheid van 7 op de schaal van Mohs is citrien goed bestand tegen lichte schokken tijdens dagelijks gebruik. Het is echter raadzaam om langdurige blootstelling aan intense warmte of direct zonlicht te vermijden, omdat de kleur hierdoor na verloop van tijd kan vervagen.
Reinig citrien eenvoudig met lauw water, een milde zeep en een zachte borstel. Bewaar uw citrienen juweel apart van andere sieraden om krassen te voorkomen.
Waarom een citrien cadeau geven?
Een citrien schenken is een bijzonder symbolisch gebaar voor iemand die in november jarig is. Als geboortesteen van deze maand vertegenwoordigt citrien dankzij zijn traditioneel toegeschreven energetische eigenschappen veel meer dan alleen een mooi geschenk.
Citrien wordt geassocieerd met vreugde, voorspoed en helderheid van geest. Daardoor is de edelsteen een ideaal cadeau om een nieuw begin of een succes te vieren, of gewoon om de dag van een dierbare op te fleuren.
Met zijn warme tinten, van citroengeel tot goudbruin, straalt citrien een prachtige positieve energie uit. Of u deze edelsteen nu kiest vanwege zijn symbolische eigenschappen, om een verjaardag in november te vieren of simpelweg vanwege zijn betoverende schittering: citrien weet degene die hem ontvangt altijd te bekoren.
Geboortesteen van december: de tanzaniet
De geboortesteen van december is de tanzaniet. Met zijn schitterende blauwviolette kleur behoort hij tot de meest betoverende edelstenen ter wereld. Tanzaniet wordt vrijwel uitsluitend in Tanzania gewonnen, het land waaraan hij zijn naam dankt. Zijn populariteit is te danken aan zijn zeldzaamheid, unieke kleur en prachtige schittering.
Tanzaniet is een variëteit van zoïsiet. De steen heeft de bijzondere eigenschap dat zijn uiterlijk verandert naargelang de kijkhoek. Zijn kleur varieert daarbij van diepblauw tot intens violet — een verschijnsel dat pleochroïsme wordt genoemd. De kleur doet denken aan saffier, maar behoudt een karakteristieke violette nuance.
De eigenschappen die traditioneel met tanzaniet worden geassocieerd, zijn kalmte, spiritueel ontwaken en innerlijke transformatie. De steen zou ook de communicatie bevorderen, de intuïtie versterken en mededogen inspireren. Volgens deze overtuigingen zouden mensen die in december zijn geboren in tanzaniet een bron van inspiratie voor hun spirituele ontwikkeling kunnen vinden.
Tanzaniet werd in de jaren 1960 ontdekt en groeide snel uit tot een van de kostbaarste edelstenen op de markt. Zijn zeldzaamheid, betoverende kleur en exclusieve geografische oorsprong maken hem bijzonder geliefd bij verzamelaars en juwelenliefhebbers. De steen wordt hoofdzakelijk gevonden in de omgeving van de Kilimanjaro in Tanzania. Hoewel tanzaniet relatief recent op de juwelenmarkt verscheen, veroverde hij al snel het hart van liefhebbers van edelstenen.
De geschiedenis van de tanzaniet
Tanzaniet werd in 1967 ontdekt door een Masaï-herder, die de schittering van de steen in het daglicht opmerkte. Duizenden mijnwerkers trokken vervolgens snel naar de regio en tanzaniet werd wereldwijd steeds populairder.
Het juwelenhuis Tiffany & Co. speelde een doorslaggevende rol in de bekendheid van deze edelsteen. Het vernoemde hem naar zijn land van oorsprong en bracht tanzaniet op de markt als een zeldzame en verfijnde edelsteen.
Hoe verzorgt u uw tanzaniet?
Met een hardheid van 6,5 tot 7 op de schaal van Mohs is tanzaniet minder sterk dan veel andere edelstenen. De steen vereist daarom bijzondere aandacht.
Reinig tanzaniet met lauw water en een milde zeep. Vermijd schokken en draag uw tanzanieten juweel niet tijdens intensieve fysieke activiteiten. Bewaar het apart van andere sieraden om krassen te voorkomen.
Waarom een tanzaniet cadeau geven?
Tanzaniet is een bijzonder geslaagd en onvergetelijk cadeau voor iemand die in december is geboren. De steen staat traditioneel symbool voor liefde, mededogen en spiritueel ontwaken. Zijn zeldzaamheid maakt een tanzanieten juweel bovendien tot een uitzonderlijk bezit.
Met zijn betoverende blauwe kleur en violette schitteringen weet tanzaniet onmiddellijk te verleiden. Of u nu een verjaardag in december wilt vieren of uzelf wilt verwennen, deze edelsteen blijft een zeldzame en kostbare keuze.
Waarom een geboortesteen cadeau geven?
Er zijn talloze gelegenheden om een juweel met een geboortesteen cadeau te geven. Zo is het een bijzonder geschenk om een geboorte te vieren. Als peter of meter kunt u een steen schenken die overeenkomt met de geboortemaand van het kind: een symbolisch cadeau dat een leven lang bewaard kan worden.
Veel edelstenen worden ook geassocieerd met huwelijksjubilea. Zo wordt witte saffier traditioneel geschonken ter gelegenheid van een 16e huwelijksverjaardag.
Voor liefhebbers van astrologie krijgen deze stenen een bijzondere betekenis op basis van de geboortemaand of het sterrenbeeld van de ontvanger. Ook voor mensen die geïnteresseerd zijn in edelsteentherapie vormen ze een mooi en betekenisvol geschenk. Een geboortesteen blijft hoe dan ook een persoonlijk, uniek en onvergetelijk verjaardagscadeau.
Wist u dat?
- De smaragdslijpvorm haar naam dankt aan het feit dat deze slijpvorm historisch gezien vooral voor smaragd werd gebruikt.
- De robijn behoort samen met diamant, saffier en smaragd tot de vier erkende kostbare edelstenen.
- De saffier is binnen de westerse astrologie de edelsteen die wordt geassocieerd met het sterrenbeeld Stier. In de Chinese astrologie wordt hij, afhankelijk van de traditie, verbonden met de kat of het konijn.
- Er bestaat een bijzondere toermalijnvariëteit die watermeloentoermalijn wordt genoemd. Deze steen is roze in het midden en groen aan de buitenzijde, waardoor hij aan de gelijknamige vrucht doet denken.
Juwelenhuis Celinni biedt een uitgebreide keuze aan ringen, halskettingen en armbanden met uw geboortesteen.
Wilt u een van onze diamantairs ontmoeten voor meer informatie over juwelen?
Ontdek onze andere gidsen op:
FAQ — Veelgestelde vragen over geboortestenen
Hoe weet ik wat mijn geboortesteen is?
Uw geboortesteen wordt bepaald door uw geboortemaand, volgens de moderne lijst die aan het begin van de 20e eeuw werd opgesteld door de nationale vereniging van juweliers in de Verenigde Staten. Sommige mensen hebben daarnaast een tweede geboortesteen op basis van hun sterrenbeeld.
Kan iemand meerdere geboortestenen hebben?
Ja, sommige maanden worden met meerdere stenen geassocieerd. Januari heeft bijvoorbeeld zowel granaat als tsavoriet. Wanneer ook rekening wordt gehouden met de westerse en Chinese astrologie, kunnen aan één persoon zelfs twee of drie verschillende stenen worden toegekend.
Wat is de zeldzaamste geboortesteen?
Van de twaalf geboortestenen behoren tanzaniet, de geboortesteen van december, en robijn, de geboortesteen van juli, tot de zeldzaamste. Dit komt doordat hun afzettingen beperkt zijn tot slechts enkele gebieden ter wereld.
Kan ik een geboortesteen aan een kind schenken?
Ja, dit is een bekende traditie om een geboorte te vieren. Een subtiel juweel met de steen die bij de geboortemaand van het kind hoort, vormt een duurzaam en symbolisch geschenk.
Zijn de eigenschappen van geboortestenen wetenschappelijk bewezen?
Nee, de eigenschappen die aan geboortestenen worden toegeschreven, zijn gebaseerd op traditionele overtuigingen en edelsteentherapie die sinds de oudheid worden doorgegeven. Ze hebben geen erkende wetenschappelijke basis.
KLANTGETUIGENISSEN
OP UW DIAMANT
Lees de getuigenissen van onze klanten